Apresentação: Solanga Johann

TI OOSTRE IN UNSER FAMILYE

In Akust hot ti Mama xon nis keplanst tas se khee  khaafe praycht, un fon Januar an foran

hot se xon aan kefang aayer xaale se samle fer ti Oostre, fer se fërwe un nis rin tuun.

An ti Oostre tsayt tuun ti hinkle nët lëye, is en tsayt woo weenich aayer këpt.             

Unser Muti hot kën hant aarwat kemach.

Si hot xtik aarwat fer raus kemach tsayt yung uf.

Un hot aach keneet, un hot lumpe tiyercher(bichinhos) un lumpe pope kemach.

Fer es Waynachts peemche, hot se fëchelcher kemach fer uf ti pinye ëst sëtse.

Mëyer hon tas iwer xeen kefun.

Un soo fer ti Oostre. Hot ale sate lumpe kaniincher kemach = kroose, kleene, wayse, kraue.

Ti kaniincher muxte ti oore xeen uf xtële in te oostre nixte.

Te Papa hot tine troot in ti oore kemach: tan khont mer se hiin trëye wi mer wolt.

Un hon knëp fer ti aue traan keflikt.

Ti aayer xaale hon se mit krëp papier kefërept.

Tas papier muxt mer in fier ëkcher xnayte un in ësich nas mache un an ti xaale traan mache. Tan hon se in tas oofe rëyer(forninho) ketuun fer se trokne.

Ti xeene torichnaner farwe woo mer too nechëyer siin khont, tas waar was aariches.

Tonerxtach  hot ti Muti meel tos kepakt. Fërwe teet te Ooster Haas.

Oomts muxte mer nis uf plike un reeste: fërtich lose tas te “Ooster Haas” ti aayer  file khënt.

Khaar Fraytach Moynts, foer taach, muxte mer te Khaar Fraytachs Thee(Chá de Marcela) ënte keen.

Te hot kehal fer es kanse yoer, wën mer phans wee un an ti lëwer hët.

Un hot ketiint fe ans oostre nixtche se mache: hot mer phitxcher in ti xlëp kepun.

Mitachs hot mer ti roote xëlscher fon te nis ap keriwelt un mit tsuker kekhocht, fer ti aayer se file. Ti tëkelcher hot mer fon krëp papier ront kexnit un tsuu kekleept mit meel kleep woo mer selëpst kekhocht hot.

Yeete ëne fon uns hot sayn aychne khërepche kehat, woo yoore lang kehal hon. Mer hot se imer wëch ketuun.

Yeetes yoer waare se mit frix krëp papier ferputst këp.

Ti Muti hot mit kaprix ti frënselcher kans fayn kexnit.

Roose root ore root fer ti meetcher un plau ore kreen fer ti puupcher.

Un xeene kroose xlëp uf te sayte, fon te sëlwich farep.

In te nixter, moos. Tas muxte mer wayt keen tas mer es kriit hët pay unser naachparxlayt.

Uf unser lant waar khee moos.

Samstachs moynts hot ti Mama te khuuche aan kemëngt.

Te khiner sayn aarwat waar tas hols samle keen in te anxik walt woo te Payo planse kexikt hat yoore foer hëyer. Tas waar tas pëxte hols.

Noo mitachs, hot ti Mama aan kefang ti siis khoche woo uf te khuuche kheempt.

Fon alem: himpyier, marmelaate, khookes, milich siis(mumu)…tsuker khuuche

Un mëyer khiner muxte ti tipe aus lëke...

Nachts, hot te Ooster Haas uns ti hënt oter ti fiis mit krëp papier kefërept… pisye ferplakt.

Tas waar was wunerliches.

Un te hunt, ti khatse un ti hinkle te pukel aach pisye kefërept= aach root un plau.

Tas waar yoo ën kroos frayt unich te khiner. Manichmool, hot te Ooster Haas wayse xritcher uf em porem kelos(ti hot ti Muti mit ways meel kemach). Too wuxte mer woo er rin khom wëyer!!!

Mëyer waare siwe khiner. Tan muxt ti Muti siwe khërepcher fërtich mache

Im mite tix, en kroos nixt mit te poone siip kemach, un ti kanse nixtcher ronterom, uf em tix.

Ti tos xtrayche, ti nixter fërtich mache, tas hot te “Oooster Haas”(ti Muti un te Papa) ales nachts fërtich kemach.

Wii mëyer Sontachs moynts wach këp sin, waar tas xnël:

Ti xeene khërep hon al uf em tix kextan = unser aue hon krël kekukt!!!

Un tan muxte mer ti nixtcher al unersuuche... yeete aay, yeete xokolaate muxt

kraat soo sin wii te anere kexwister sayn.

Tas muxt ales ekaal sin.

Tan sin mer al pay te Mama un Papa ins pët fer tëne ti nixtcher tsayche.

Un ti hon sich ferwunert!!!

Tan hon mer aan kefang se hantle. Tas aay iwich tee xokolaate... un soo wayter.

Nechëyer, sin mer al(siwe khiner) uf te weech, pay ti naachparxlayt unser nixt tsayche kang un tëne sayns aach kuke. Un tan khonte mer nochmool hantle.

Hayt woo ich tas ales xraywe iwich unser kroos familye, tuun mich ti trëne runner laafe

fon falange fom Payo un ti Mama, Hilario Hamester un Elvira Schossler, woo xon kextorëp sin un falange fon te xeene tsayte

Hayt tsuu taach tuun ich sëlepst noch ti aayer fërwe un mache ti khërepcher fer mayn  tray khiner un tswaay ënkels khiner.

Sin aach xeene tsayte, mer prauch es ploos nët ferkeen lose.

Ti familye aynich hale is unser flichte un mer khëne es mache.

Mise ploos ti kesunte kewoonhayte nët ferkëse.

SOLANGE MARIA HAMESTER JOHANN

Santa Maria do Herval, 2008